Inefc Grceib

SynchroProject

(ESP) · (CAT) · (ENG) · (FRA) · (ITA) · (GER)
SynchroProject_logo_HR

RED SynchroProject II: Alto livello e salute nelle donne del nuoto artistico – Progetto finanziato dal Consejo Superior de Deportes (Ministerio de Educación, Formación Profesional y Deportes) attraverso il programma REDES de investigación en ciencias del deporte 2024 (Riferimento: SYNCPROJECT – 99784).

Il SynchroProject è la linea di ricerca in nuoto artistico del Grup de Recerca en Ciències de l’Esport INEFC Barcelona (GRCEIB), diretta dal Dr. Xavier Iglesias. Nel corso di oltre 15 anni si è sviluppato in tre tappe: (1) la caratterizzazione strutturale e bioenergetica del nuoto sincronizzato; (2) la creazione di una rete di ricerca applicata (RED SynchroProject II); e (3) la tappa attuale, incentrata sulla risposta cardiaca all’apnea, nell’ambito di un progetto finanziato da European Aquatics.

1ª fase

SynchroProject: Caratterizzazione strutturale e bioenergetica del nuoto sincronizzato
La prima fase del SynchroProject si è concentrata sulla caratterizzazione bioenergetica e strutturale del nuoto artistico. Il ricercatore principale è stato Xavier Iglesias e tutto il lavoro è stato svolto dal Grup de Recerca en Ciències de l’Esport INEFC Barcelona (GRCEIB).

I principali obiettivi comprendevano:

1. Analisi della risposta fisiologica delle atlete durante le diverse routine.
2. Caratterizzazione della struttura tecnica delle routine mediante analisi osservazionale.
3. Relazione tra la prestazione tecnica e il carico fisiologico.

Questa fase è culminata in una produzione scientifica significativa con 2 tesi di dottorato (Lara Rodríguez-ZamoraMarta Carrasco Marginet), 8 articoli scientifici e 21 partecipazioni a congressi e giornate. Ha ricevuto il sostegno economico del Consejo Superior de Deportes – CSD (001/UPB10/11) e dell’Institut Català de les Dones (U-34/10), sottolineando l’importanza del progetto nel campo dello sport femminile e della ricerca scientifica.

2ª fase

La seconda fase, conosciuta come RED SynchroProject: Alto rendimiento y salud en mujeres de natación artística, è stata finanziata dal programma REDES de investigación en ciencias del deporte 2024, del Consejo Superior de Deportes del Ministerio de Educación, Formación Profesional y Deportes (Riferimento: SYNCPROJECT – 99784).
Il ricercatore principale di questo progetto è il Dr. Xavier Iglesias, professore ordinario dell’INEFC Barcellona.
Questo RED SynchroProject ha creato una rete di ricerca che comprende le seguenti istituzioni:

I suoi obiettivi sono:
1. Condividere conoscenze aggiornate sul nuoto artistico.
2. Creare uno spazio di divulgazione e trasferimento della ricerca.
3. Valutare possibili studi di interesse per il nuoto artistico.

Il RED è composto da:

  • Membri

Marta Carrasco Marginet (INEFC Barcelona), Apolonia Novillo Villajos (Universidad Complutense de Madrid), Maria Gaibar Alonso (Universidad Camilo José Cela – Grupo SEK), Lindsay Bottoms (University of Hertfordshire – UK), Lara Rodríguez-Zamora (ÖREBRO UNIVERSITET – SUE), Xavier Iglesias Reig (INEFC Barcelona), Diego Chaverri Jové (INEFC Barcelona), Rafael Tarragó García (INEFC Barcelona), Alicia Romero Lorca (Universidad Europea Madrid), Ana Fernández Santander (Universidad Europea Madrid), Antonio Rodríguez Fernández (Universitat Politécnica Catalunya), Virginia López Alonso (Universidade da Coruña).  

  • Collaboratori:

Montserrat Bellver Vives (CAR – Consorci Sanitari de Terrassa), Ana Montero Pacheco (Real Federación Española de Natación), Susana Castiñeira Lampón (Universidade da Coruña – estudiante Doctorado), Victoria Pons Sala (CAR Sant Cugat), Luis Rodríguez Adalia (Federación Catalana Natación), Ignacio Fernández Jarrillo (INEFC Barcelona – estudiante Doctorado), Isai David Domínguez Alatorre (CAR Sant Cugat), Cristina Moure Roget (Consorci Sanitari de Terrassa).

Aquesta RED SYNCHROPROJECT s’ha concretat en 3 actuacions:

 

1)  Una jornada científica celebrada a l’INEFC Barcelona i el CAR de Sant Cugat (20-21/11/2024), on es va presentar un resum i els resultats del projecte original “Synchro Project: Caracterització estructural i bioenergètica de la natació sincronitzada” (Xavier Iglesias, INEFC Barcelona). Durant la jornada, també es van realitzar les següents presentacions: Susana Castiñeira, doctoranda de la Universidade da Coruña, va presentar una proposta per al desenvolupament d’un nou instrument d’observació per a l’anàlisi de rutines en natació artística. Lara Rodríguez-Zamora, de l’Örebro Universitet a Suècia, va abordar la resposta fisiològica de les esportistes en situacions d’apnea. Virginia López Alonso, de la Universidade da Coruña, va exposar sobre l’ús de l’estimulació magnètica transcranial. Ignacio Fernández-Jarillo, doctorand de l’INEFC Barcelona, va analitzar l’ús de la tecnologia d’espectroscòpia d’infraroig proper (NIRS) en natació artística. Finalment, el Grup de Variabilitat Genètica Humana, compost per Alicia Romero, Ana Fernández, Apolonia Novillo i María Gaibar, de l’IdiPAZ/Universidad Europea de Madrid, va presentar l’aplicació de la genètica a la natació artística.

2)  Creació de dues infografies sobre SYNCHROPROJECT.

Infografía 1: Fisiologia extrema en natació artística
-Iglesias, X. (2025). Fisiología extrema en natación artística [Infografía]. SynchroProject. Grup de Recerca en Ciències de l’Esport INEFC Barcelona (GRCEIB) – Html  / Pdf
-Iglesias, X. (2025). Extreme physiology in artistic swimming [Infographic]. SynchroProject. Grup de Recerca en Ciències de l’Esport INEFC Barcelona (GRCEIB) (English version)  Html Pdf
-Iglesias, X. (2025). Fisiologia extrema en natació artística [Infografia]. SynchroProject. Grup de Recerca en Ciències de l’Esport INEFC Barcelona (GRCEIB) (Versió en català)  Html Pdf

Infografía 2: Anatomia d’una rutina en natació artística
-Iglesias, X. (2025). Anatomía de una rutina en natación artística [Infografía]. SynchroProject. Grup de Recerca en Ciències de l’Esport INEFC Barcelona (GRCEIB)   Html Pdf
-Iglesias, X. (2025). Anatomy of an artistic swimming routine [Infographic]. SynchroProject. Grup de Recerca en Ciències de l’Esport INEFC Barcelona (GRCEIB) (English version)
Html Pdf

-Iglesias, X. (2025). Anatomia d’una rutina en natació artística [Infografia]. SynchroProject. Grup de Recerca en Ciències de l’Esport INEFC Barcelona (GRCEIB) (Versió en català)
Html Pdf

 

3) Creació d’un espai SYNCHROPROJET al blog del Grup de recerca en Ciències de l’Esport INEFC Barcelona.

Tappa attuale · Risposta cardiaca all'apnea (European Aquatics)

SynchroProject · European Aquatics · INEFC
PROGETTO IN CORSO · 2025-2026

Monitoring Cardiac Responses and Adaptations to Apnea in Artistic Swimming

La tappa attuale del SynchroProject studia come risponde il cuore delle nuotatrici alle apnee delle routine di nuoto artistico, con l’obiettivo di migliorare il controllo dell’allenamento, la salute e la sicurezza delle atlete. In ogni routine, le nuotatrici alternano movimenti esplosivi in superficie (transizioni) ad apnee prolungate sott’acqua (ibridi): la frequenza cardiaca sale quasi al massimo durante lo sforzo e scende in modo marcato durante le apnee (bradicardia). Nell’élite, tra il 50 e il 60 % della routine si svolge in apnea.

Cosa studiamo

  • La risposta della frequenza cardiaca alle apnee, in base alla loro durata (20, 25, 30 e fino a 40 s nell’élite) e alla categoria di età.
  • Nuotatrici di alto livello delle categorie Youth, Junior e Senior, più un gruppo esplorativo con precedenti di sincope.
  • Registrazione con sensori cardiaci Movesense MD (fascia toracica, sott’acqua, certificati come dispositivo medico) sincronizzati con il video dell’esecuzione tecnica.

Come lo faremo

  • Sviluppo e validazione di una routine standardizzata, la Pilot Routine (PiRou), che riproduce le richieste di apnea della competizione.
  • Sessioni di misurazione in acqua nei centri di tecnificazione e alto rendimento, con tutte le garanzie etiche e di sicurezza (bagnini, DAE e personale medico).
  • Analisi della dinamica cardiaca per identificare profili di rischio e orientare un allenamento più sicuro dell’apnea.
Pilot Routine (PiRou)

La Pilot Routine (PiRou) è la routine standardizzata di tipo competizione, con la stessa musica per tutte, che permette di confrontare nel corso della stagione e tra nuotatrici.

→ Accedi alla pagina della Pilot Routine (PiRou)

Team

Ricercatore principale: Dr. Xavier Iglesias (INEFC Barcelona, GRCEIB). Co-IP: Dr. Diego Chaverri.
Team di ricerca: Susana Castiñeira (Universidade da Coruña), Ignacio Fernández, Nil Piñol e Carlota López (INEFC-UB), con Ana Montero (Direzione Tecnica di Nuoto Artistico, RFEN).
Team medico: Dott.ssa Montserrat Bellver (responsabile medica, CAR Sant Cugat / CST), Dott.ssa Cristina Moure (cardiologia, Hospital de Terrassa), Dott. Xavier García (Team medico CAR Sant Cugat) e Dott.ssa Naama Constantini (Comitato Medico di European Aquatics).

Etica: progetto approvato dal CEIm del Consorci Sanitari de Terrassa (02-26-171-068) e dalla Commissione di Bioetica della Universitat de Barcelona.

Accedi alla Pilot Routine

Progetto creato dal GRCEIB, finanziato da European Aquatics, con la collaborazione della RFEN, del CAR Sant Cugat, della Federació Catalana de Natació e di tutti i club e centri partecipanti.

PUBBLICAZIONI

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Carrasco-Marginet, M., Irurtia, A., Rodríguez, F. A., Fernández-Jarillo, I., & Chaverri, D. (2025). Physiological responses to full and segmented duet routines in elite artistic swimmers. PLOS ONE, 20(10), e0333791. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0333791

Silva, A. M., Campa, F., Stagi, S., Gobbo, L. A., Buffa, R., Toselli, S., & Silva, D. A. S., … ,Irurtia, A., Castizo-Olier, J., et al.  (2023). The bioelectrical impedance analysis (BIA) international database: Aims, scope, and call for data. European Journal of Clinical Nutrition, 77(12), 1143–1150. https://doi.org/10.1038/s41430-023-01310-x 

Amani, A., Bellver, M., Del Rio, L., Torrella, J. R., Lizarraga, A., Humbert, L., & Drobnic, F. (2023). Femur 3D-DXA assessment in female football players, swimmers, and sedentary controls. International Journal of Sports Medicine, 44(6), 420-426. https://doi.org/10.1055/a-1928-9824

Romero-Lorca, A., de la Calle, L., Novillo, A., Fernández-Santander, A., Blanco, M. A., Rodelgo, T., Andreu-Vázquez, C., & Gaibar, M. (2022). Artistic swimming in girls: Anthropometrics, genotype and athletic performance. International Journal of Medicine & Science of Physical Activity & Sport, 22(85), 215.  https://doi.org/10.15366/rimcafd2022.85.014

Bellver, M., Ferrer-Roca, V., Del Rio, L., Jovell, E., Gomez-Chereguini, L., Drobnic, F., & Trilla, A. (2021). Bone variables and body composition in former artistic swimmers teams: Jump program effects during COVID-19 confinement: A randomized controlled study. APUNTS Sports Medicine. https://doi.org/10.1016/j.apunsm.2021.100370

 

Bellver, M., Drobnic, F., Jovell, E., Ferrer-Roca, V., Abalos, X., Del Rio, L., & Trilla, A. (2021). Jumping rope and whole-body vibration program effects on bone values in Olympic artistic swimmers. Journal of Bone and Mineral Metabolism, 39, 858-867. https://doi.org/10.1007/s00774-021-01224-3

Bellver, M., Del Rio, L., Jovell, E., Drobnic, F., & Trilla, A. (2019). Bone mineral density and bone mineral content among female elite athletes. Bone, 127, 393-400. https://doi.org/10.1016/j.bone.2019.06.030

Rodríguez-Zamora, L., Engan, H. K., Lodin-Sundström, A., Schagatay, F., Iglesias, X., Rodríguez, F. A., & Schagatay, E. (2018). Blood lactate accumulation during competitive freediving and synchronized swimming. Undersea & Hyperbaric Medicine, 45(1), 55–63. https://doi.org/10.22462/01.02.2018.8

Carrasco-Marginet, M., Castizo-Olier, J., Rodríguez-Zamora, L., Iglesias, X., Rodríguez, F. A., Chaverri, D., Brotons, D., & Irurtia, A. (2017). Bioelectrical impedance vector analysis (BIVA) for measuring the hydration status in young elite synchronized swimmers. PloS One, 12(6), e0178819. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0178819

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Chaverri, D., Clapés, P., Rodríguez, F. A., & Anguera, M. Teresa. (2015). Diversificación de patrones en rutinas de solo en natación sincronizada de alto nivel. Cuadernos de Psicología del Deporte, 15(1), 35-46. https://dx.doi.org/10.4321/S1578-84232015000100009

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Clapés, P., Barrero, A., Chaverri, D., & Rodríguez, F. A. (2014). Análisis multidimensional de la estructura de las rutinas competitivas en natación sincronizada. Revista de Psicología del Deporte, 23(1), 173-180. https://archives.rpd-online.com/article/download/v23-n1-iglesias-rodriguez-zamora-etal/1430-4908-1-PB.pdf

Rodríguez-Zamora, L., Iglesias, X., Barrero, A., Chaverri, D., Irurtia, A., Erola, P., & Rodriguez, F. A. (2014). Perceived exertion, time of immersion and physiological correlates in synchronized swimming. International Journal of Sports Medicine, 35(5), 403-411. https://doi.org/10.1055/s-0033-1353177

Rodríguez-Zamora, L., Iglesias, X., Barrero, A., Torres, L., Chaverri, D., & Rodríguez, F. A. (2013). Monitoring internal load parameters during competitive synchronized swimming duet routines in elite athletes. Journal of Strength and Conditioning Research, Epub: 2013/07/04. https://doi.org/10.1519/JSC.0b013e3182a20ee7

Rodríguez-Zamora, L., Iglesias, X., Barrero, A., Chaverri, D., Erola, P., & Rodríguez, F. A. (2012). Physiological responses in relation to performance during competition in elite synchronized swimmers. PLoS ONE, 7(11), Article e49098. https://doi.org/10.1371/journal.pone.0049098

CONGRESSI

Castiñeira, S., López-Alonso, V., & Iglesias, X. (2025, julio). Nuevo instrumento observacional para el análisis de rutinas en natación artística [Póster]. XIII Congreso Internacional de la Asociación Española de Ciencias del Deporte, Elche,  España. https://congresoaecd2025.com/

Iglesias, X. (2024, 20 de noviembre). Desarrollo del SynchroProject 1. Comunicación presentada en la Jornada Científica “RED SynchroProject II”, INEFC Barcelona, España.

Iglesias, X. (2024, 21 de noviembre). RED SynchroProject II: Alto rendimiento y salud en mujeres de natación artística. Comunicación presentada en la Jornada Científica “RED SynchroProject II”, INEFC Barcelona, España.

Castiñeira-Lampón, S., López-Alonso, V., & Iglesias, X. (2024, noviembre). Propuesta de nuevo instrumento observacional para el análisis de rutinas en natación artística. III Congreso Internacional sobre Optimización del Entrenamiento de Fuerza y Rendimiento Neuromuscular, A Coruña, España.

Romero, A., Fernández, A., Novillo, A., & Gaibar, M. (2024, 21 de noviembre). Grupo de variabilidad genética humana: aplicación a la natación artística. Comunicación presentada en la Jornada Científica “RED SynchroProject II”, CAR Sant Cugat, España.

Fernández-Jarillo, I. (2024, 21 de noviembre). Hacia la optimización del perfil fisiológico en natación artística mediante tecnología de espectroscopia del infrarrojo cercano (NIRS). Comunicación presentada en la Jornada Científica “RED SynchroProject II”, CAR Sant Cugat, España.

López-Alonso, V. (2024, 21 de noviembre). Estimulación magnética transcraneal como herramienta para medir los cambios cortico-espinales derivados de la apnea. Comunicación presentada en la Jornada Científica “RED SynchroProject II”, CAR Sant Cugat, España.

Rodríguez-Zamora, L. (2024, 21 de noviembre). La respuesta fisiológica en situaciones de apnea – natación artística [Videoconferencia]. Comunicación presentada en la Jornada Científica “RED SynchroProject II”, CAR Sant Cugat, España.

Castiñeira, S. (2024, 21 de noviembre). Propuesta de nuevo instrumento de observación para el análisis de rutinas en natación artística. Comunicación presentada en la Jornada Científica “RED SynchroProject II”, CAR Sant Cugat, España.

Iglesias, X., Mellado, A., Chaverri, D., Tarragó, R., & Anguera, T. (2020, 21-23 de julio). A mixed method analysis in artistic swimming: Time motion, lag sequential and polar coordinates analysis. 9th European Congress of Methodology (EAM, Valencia, fase virtual).

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Carrasco, M., Chaverri, D., Irurtia, A., Clapés, P., Torres, L., Barrero, A., Castizo, J., & Rodríguez, F. A. (2018, junio). Synchro Project: La igualdad en juego: Las mujeres en las profesiones del deporte. Comunicación presentada en el III Workshop Internacional “Dones i esport”, INEFC de Barcelona, España.

Blanco, M. A., de la Calle, L., Gaibar, M., Novillo, A., Fernández Santander, A., Rodelgo, T., Andreu, C., & Romero Lorca, A. (2018, mayo). Natación sincronizada en edad escolar: relación entre comportamiento alimentario, genética y rendimiento deportivo. Comunicación presentada en el 14º Congreso Internacional de Ciencias del Deporte y la Salud, Pontevedra, España.

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Chaverri, D., Irurtia, A., Carrasco, M., & Rodríguez, F. A. (2016). Synchro Project: caracterització estructural i bioenergètica de la natació sincronitzada. En I Jornada Catalana de Recerca en Ciències de l’Activitat Física i l’Esport. INEFC Barcelona, Barcelona,

Carrasco-Marginet, M., Castizo-Olier, J., Iglesias, X., Rodríguez, F. A., Chaverri, D., & Irurtia, A. (2016). Bioelectrical impedance vector analysis (BIVA) for monitoring hydration status in young competitive synchronized swimmers. World Conference on Kinanthropometry and Body Composition ISAK-UADY 2016, Mérida, México.

Rodríguez, F. A., Chaverri, D., Rodríguez-Zamora, L., Carrasco, M., Irurtia, A., & Iglesias, X. (2016). Oxygen uptake and blood lactate in full and fractionated synchronized swimming duet routines in elite swimmers. En 21st Annual Congress of the European College of Sport Science. European College of Sport Science. Viena, Austria, 6-9 de julio de 2016.

Iglesias, X., et al. (2016). Consum d’oxigen i lactat sanguini en rutines de duo senceres i fraccionades en natació sincronitzada d’elit. I Jornada de Recerca en Ciències de l’Esport. INEFC Barcelona, Barcelona, España, 15 de junio de 2016.

Rodríguez, F. A., Chaverri, D., Rodríguez-Zamora, L., Carrasco, M., Irurtia, A., & Iglesias, X. (2016, 6-9 de julio). Oxygen uptake and blood lactate in full and fractionated synchronized swimming duet routines in elite swimmers. 21st Annual Congress of the European College of Sport Science, Viena, Austria.

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Chaverri, D., Irurtia, A., Carrasco, M., & Rodríguez, F. A. (2016, 15 de junio). Synchro Project: caracterització estructural i bioenergètica de la natació sincronitzada. I Jornada Catalana de Recerca en Ciències de l’Activitat Física i l’Esport, INEFC Barcelona. Barcelona.

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Chaverri, D., Irurtia, A., Carrasco, M., & Rodríguez, F.A. (2016, 15 de junio). Consum d’oxigen i lactat sanguini en rutines de duo senceres i fraccionades en natació sincronitzada d’elit. I Jornada de Recerca en Ciències de l’Esport, INEFC Barcelona, INEFC Barcelona. Barcelona

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Chaverri, D., Clapés, P., Rodríguez, F. A., & Anguera, M. T. (2015). Diversificación de patrones en rutinas de solo en natación sincronizada de alto nivel. En XIV Congreso de Metodología de las Ciencias Sociales y de la Salud. Universitat de les Illes Balears, Palma de Mallorca, España, 21-24 de julio de 2015.

Iglesias, X., Chaverri, D., Rodríguez-Zamora, L., Carrasco, M., Irurtia, A., & Rodríguez, F. A. (2015). Evolución del lactato sanguíneo durante la ejecución de rutinas de dúo libre en natación sincronizada. Sportis, Pontevedra, España. 7-9 de mayo de 2015.

Iglesias, X., Chaverri, D., Rodríguez-Zamora, L., Carrasco, M., Irurtia, A., & Rodríguez, F. A. (2015, 7-9 mayo). Evolución del lactato sanguíneo durante la ejecución de rutinas de dúo libre en natación sincronizada. 11th International Congress on Sport Science and Physical Education. Pontevedra, Spain.

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Chaverri, D., & Rodríguez, F. A. (2014). Caracterización de las fases de apnea y posición corporal en rutinas de natación sincronizada. 10th International Congress on Sport Science and Physical Education. Sportis, Pontevedra, España, 8–10 de mayo de 2014.

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Barrero, A., Chaverri, D., Irurtia, A., Erola, P., & Rodríguez, F. A. (2013). Tiempo de inmersión y respuesta de la frecuencia cardíaca en rutinas de solo y dúo en natación sincronizada. XIII Congreso de Metodología de las Ciencias Sociales y de la Salud, La Laguna, 3–6 de septiembre.

Carrasco, M., Irurtia, A., Rodríguez-Zamora, L., Iglesias, X., Brotons, D., Vidal, E., & Rodríguez, F. A. (2013). Body composition and nutritional status in elite synchronized swimmers. 18th Annual Congress of the European College of Sport Science, INEFC Barcelona, 26-29 de junio 2013.

Carrasco, M., Irurtia, A., Rodríguez-Zamora, L., Iglesias, X., Brotons, D., Vidal, E., & Rodríguez, F. A. (2013). Changes in the whole-body bioelectrical impedance vector induced by training in young elite synchronized swimmers: Preliminary results. 18th Annual Congress of the European College of Sport Science, INEFC Barcelona, 26-29 de junio 2013.

Rodríguez-Zamora, L., Engan, H. K., Lodin-Sundström, A., Iglesias, X., Rodríguez, F. A., & Schagatay, E. (2013). Blood lactate after competitive free diving and synchronized swimming events.18th Annual Congress of the European College of Sport Science, INEFC Barcelona, 26-29 de junio 2013.

Rodríguez-Zamora, L., Iglesias, X., Irurtia, A., Barrero, A., Chaverri, D., & Rodríguez, F. A. (2013). Perceived exertion, time of immersion, and physiological correlates in elite synchronized swimming during competition. 18th Annual Congress of the European College of Sport Science, INEFC Barcelona, 26-29 de junio 2013.

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Barrero, A., Torres, L., Chaverri, D., & Rodríguez, F. A. (2013). Monitoring internal load parameters during competitive synchronized swimming duet routines in elite athletes. 18th Annual Congress of the European College of Sport Science, INEFC Barcelona, 26-29 de junio 2013.

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Clapés, P., Barrero, A., Chaverri, D., Erola, P., Irúrtia, A., & Rodríguez, F. A. (2012). Heart rate kinetics during synchronized swimming solo routines in relation to breath holding and body position. Poster presented at the 17th Congress of the European College of Sports Science (ECSS), Bruges, Belgium, 4–7 julio de 2012.

Rodríguez-Zamora, L., Iglesias, X., Barrero, A., Chaverri, D., Erola, P., Irurtia, A., & Rodríguez, F. A. (2012). La percepción de esfuerzo en natación sincronizada de competición. En 7th FIEP European Congress – 1r Congrés Català de l’Educació Física i l’Esport, Barcelona, España, 7–9 de junio de 2012.

Iglesias, X., Rodríguez-Zamora, L., Clapés, P., Barrero, A., Chaverri, D., Erola, P., Irúrtia, A., & Rodríguez, F. A. (2012). Exercise, body position, and breath holding related to heart rate responses during synchronized swimming solo routines. 7th FIEP European Congress – 1r Congrés Català de l’Educació Física i l’Esport, Barcelona, Spain, 7–9 junio de 2012.

Rodríguez-Zamora, L., Iglesias, X., Barrero, A., Chaverri, D., Erola, P., & Rodríguez, F. A. (2012). Heart rate, blood lactate, and perceived exertion in synchronized swimming routines during competition. Poster presented at the 17th Congress of the European College of Sports Science (ECSS), Bruges, Belgium, 4–7 julio de 2012.